Айлчлалын хүрээнд хийгдэх гол ажлууд:

• “Стратегийн түншлэл”-ийг бэхжүүлнэ: Хоёр улсын Ерөнхийлөгч нар албан ёсны хэлэлцээ хийж, эдийн засаг, худалдаа, боловсрол, соёлын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх “Хамтарсан тунхаглал” байгуулна.
• Соёлын томоохон арга хэмжээ: Төрийн тэргүүн нар Берлин хотноо гарах “Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц” үзэсгэлэнг албан ёсоор нээнэ.
• Эдийн засаг, шинжлэх ухааны уулзалтууд: Айлчлалын өдрүүдэд “Монгол-Германы бизнес форум”, “Монгол-Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг”, соёлын солилцоо болон байгаль орчны эрдэм шинжилгээний хурлууд зохион байгуулагдана.
• Ойн арга хэмжээ: Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан олон улсын бага хурал болно.

Төрийн тэргүүний ХБНГУ-д 14 жилийн дараа хийх төрийн айлчлал Монгол, Германы боловсролын салбарын хамтын ажиллагааны 100 жилийн түүхт ойн хүрээнд болох юм.

Айлчлалын үеэр хоёр улсын Ерөнхийлөгч албан ёсны хэлэлцээ хийж, харилцаа, хамтын ажиллагааг харилцан ашигтай худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, шинжлэх ухаан, соёлын салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх асуудлаар ярилцана.

Мөн “Монгол Улс, ХБНГУ хоорондын Хамтарсан тунхаглал” байгуулж, “Стратегийн түншлэл”-ийг өргөжүүлэн бэхжүүлэх хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлээ тодорхойлно.

Төрийн тэргүүн нар Берлин хотноо гаргах “Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц” үзэсгэлэнгийн нээлтэд оролцоно.

Айлчлалын хүрээнд “Монгол-Германы бизнес форум”, “Монгол-Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг”, “Монгол ба монголын дараах үеийн Евроази дахь соёлын солилцоо, байгаль орчин” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний олон улсын бага хурал болно.

ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойн хүрээнд 2024 онд манай улсад төрийн айлчлал хийж, нийтлэг үнэт зүйлд суурилсан харилцааг ахиулж, “Стратегийн түншлэл”-д хүргэсэн юм.

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглаж байгаагаа мэдэгдэв

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио хэвлэлийнхэнд өгсөн мэдээлэлдээ: “Эрхүүгийн тахлын эсрэг судалгааны хүрээлэнд гарсан сэжигтэй тохиолдлыг бид анхааралтай ажиглаж байна. Хэрэв ийм төрлийн халдвар гадагш алдагдвал маш хурдан тархах эрсдэлтэй. Одоогоор сандрах шалтгаан байхгүй ч, үүнд маш сайн төвлөрч, хянах шаардлагатай” хэмээн Цагаан ордон болон Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төв (CDC)-тэй хамтран хянаж байгаагаа илэрхийлжээ

Монгол Улсын хил, нислэгийн хаалт болон хяналт шалгалт хэвийн үү?

Эрхүү хот нь Монгол Улсын хилтэй ойрхон оршдог бөгөөд Алтанбулаг боомт болон Улаанбаатар-Эрхүү чиглэлийн шууд нислэгээр иргэд олноор зорчдог тул манай улсын иргэдийн дунд сэрэмжлүүлэг, асуултууд үүсээд байна.

• Хил ба нислэг хэвийн үргэлжилж байна уу: Одоогийн байдлаар ОХУ болон Монгол Улсын зүгээс Алтанбулаг авто замын боомт болон “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлын Эрхүү-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгийг зогсоосон, хязгаарласан ямар нэгэн албан ёсны шийдвэр гаргаагүй байна. Тээвэрлэлт болон иргэдийн зорчих хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилж байгаа юм.
• Шинжилгээ, халуун шалгаж байгаа юу: Иргэдийн сошиал орчинд мэдээлж буйгаар Эрхүүгээс ирж буй онгоцны зорчигчид болон Алтанбулаг боомтоор нэвтэрч буй иргэдийг хилийн мэргэжлийн хяналт, эрүүл мэндийн байгууллагуудаас зайнаас халуун хэмжигч болон тандалтын багажаар шалгаж эхэлсэн байна.

Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон ХӨСҮТ-өөс уг асуудлаар хараахан албан ёсны анхааруулга, мэдэгдэл гаргаагүй байгаа ч, Ковид-19 цар тахлын сургамж байгаа тул хажуу бөөрөнд үүссэн биологийн эрсдэлт нөхцөлд хилийн тандалтыг чангатгах шаардлагатайг мэргэжилтнүүд сануулж байна. Уушгины тахал (Pneumonic plague) нь агаар дуслын замаар хүнээс хүнд маш хурдан халдварладаг тул иргэдийг амны хаалт зүүх, амьсгалын замын шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай эмнэлэгт хандахыг анхааруулж байна.

Тодруулбал, есдүгээр сарын 16-ны өдөр холбогдох байгууллагуудын шалгалтаар “мөс” гэх нэршилтэй, 1 кг 35 грамм сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хураан авчээ.

Уг хэмжээ нь ойролцоогоор 10 мянган хүний нэг удаагийн хэрэглээний хэмжээтэй тэнцэх аж. Хэрэгт холбогдуулан яллагдагчдад цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, мөрдөн шалгах ажиллагааг үргэлжлүүлж байна. Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг улсын хилээр хууль бусаар нэвтрүүлсэн тохиолдолд 5-12 жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэхээр заасан байдаг. Цагдаагийн байгууллагаас мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар худалдан борлуулах, тээвэрлэх, дамжуулах, улсын хилээр нэвтрүүлэх зэрэг гэмт хэрэгт оролцохгүй байхыг иргэдэд анхаарууллаа.

Япон улс цагаачлалын бодлогодоо томоохон өөрчлөлт оруулж, гадаадын иргэдийн байнгын оршин суух эрхийн визний хураамжийг 10,000 иен буюу 63 ам.доллар байсныг 200,000 иен буюу 1200 орчим ам.доллар болгон, 20 дахин нэмэгдүүллээ. Аравдугаар сарын 01-ээс эхлэн албаны шийдвэр хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд үүнийг дагаад ердийн виз сунгахад олгож буй хугацаанаас нь хамаарч 10,000-аас 75,000 иен төлөхөөр болсон байна. Тэгвэл визний хураамж нэмэгдсэнээс гадна байнгын оршин суух эрх авахад тогтвортой орлого, Япон хэлний мэдлэг болон тэтгэврийн хуримтлалтай байх зэрэг өндөр шаардлага тавьж эхэлсэн нь гадаадын иргэдэд ирэх дарамтыг улам нэмэгдүүлжээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, гэргий Л.Болорцэцэг нар Монтенегро Улсын Ерөнхийлөгч Яков Милатович, гэргий Милена Милатович нарыг Д.Сүхбаатарын талбайд албан ёсоор угтаж авлаа. Төрийн хүндэт харуулын захирагч айлтгал өргөсний дараа хөгжимд хоёр улсын Төрийн дуулал эгшиглэв. Энэ үеэр ёслолын буудлага үйлдэж хүндэтгэл үзүүллээ.
Ерөнхийлөгч нар Төрийн ёслолын цэргийн цагаан тугт мэхийн ёсолсны дараа, Ерөнхийлөгч Яков Милатович Төрийн хүндэт харуулын цэргүүдтэй мэндчилэв. Төрийн тэргүүн нар угтах ёслолд хүрэлцэн ирсэн Монгол Улсад суугаа Дипломат төлөөлөгчийн газруудын тэргүүн, олон улсын байгууллагуудын Суурин төлөөлөгч болон албаны хүмүүстэй мэндчиллээ.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Яков Милатович, гэргий Л.Болорцэцэг, Милена Милатович нар Их эзэн Чингис хааны хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлсний дараа Ерөнхийлөгч Яков Милатович Төрийн ордны Хүндэт зочны дэвтэрт гарын үсэг зурлаа. Дараа нь хоёр улсын төрийн тэргүүн, гэргий нар товч уулзалт хийлээ.

Хоёр улсын Ерөнхийлөгч албан ёсны хэлэлцээ хийж, худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, соёл, боловсрол, шинжлэх ухаан, уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль орчныг хамгаалах зэрэг чиглэлээр хамтран ажиллах талаар ярилцана. Мөн албан ёсны хэлэлцээний үр дүнгийн талаар хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгнө. Айлчлалын үеэр Хамтарсан тунхаглал болон харилцаа, хамтын ажиллагааг нийгэм, эдийн засаг, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны салбарт хөгжүүлэхтэй холбоотой баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурна.

Хими болон Ишикава мужийн Хакүи хотод 12 цагийн дотор 300 миллиметрээс давсан хур тунадас орж, тухайн бүсийн түүхэн дээд хэмжээг шинэчилжээ. Харин Ходатсүшимизү хотод 200 миллиметрээс илүү бороо орсон байна. Японы Цаг уурын агентлагийн мэдээлснээр, Японы тэнгисээс зүүн тийш сунан тогтсон фронт ба хүйтэн агаарын нөлөөгөөр атмосферийн нөхцөл маш тогтворгүй болж, бороо үргэлжлэн орох төлөвтэй байна. Баасан гарагийн үд хүртэл Хокүрикү бүсэд 200 миллиметр хүртэл, Канто-Кошин болон Токай бүсэд 150 миллиметр хүртэл бороо орохыг урьдчилан анхааруулжээ. Албаныхан иргэдийг орон нутгийн нүүлгэн шилжүүлэх зөвлөмжийг нэн даруй дагаж, ялангуяа хөрсний гулгалт болон үерийн аюулаас сэрэмжлэхийг уриалж байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Бүгд Найрамдах Тажикистан Улсын Ерөнхийлөгч Эмомали Рахмон нар албан ёсны хэлэлцээ хийлээ.

Хоёр улсын төрийн тэргүүн уламжлалт найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны өнгөрсөн 30 гаруй жилийн ололт амжилтыг дүгнэн, хэтийн төлөв, бүс нутаг болон олон улсын харилцааны харилцан сонирхсон асуудлаар санал солилцлоо.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, хоёр улсын төрийн тэргүүн нэг жилийн хугацаанд харилцан төрийн айлчлал хийж буй нь харилцаа, хамтын ажиллагааг улам бүр өргөжүүлэн хөгжүүлэхийн төлөөх хүсэл эрмэлзлийн тод илэрхийлэл гэдгийг тэмдэглэлээ.

Ерөнхийлөгч Э.Рахмоны 2009 онд Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлал нь хоёр орны ард түмний найрамдал, нөхөрлөлийг бэхжүүлэх, харилцаа, хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулсныг онцоллоо.

Ерөнхийлөгч Э.Рахмон халуун дотноор хүлээн авч буй Монголын төр, засаг, ард түмэнд талархал илэрхийлж, энэ удаагийн айлчлал хоёр улсын улс төрийн итгэлцлийг бэхжүүлж, бодит хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чухал түлхэц болно гэдэгт итгэлтэй буйгаа тэмдэглэв.

Мөн дипломат харилцаа тогтоосноос хойш хамтын ажиллагаа тогтвортой хөгжиж ирснийг өндөр үнэлж, цаашид харилцааг шинэ агуулгаар баяжуулан, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх эрмэлзэлтэй буйгаа илэрхийллээ.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Монгол Улс нь Төв Азийн орнуудтай, тэр дундаа Бүгд Найрамдах Тажикистан Улстай хөгжүүлж буй харилцаа, хамтын ажиллагаанд өндөр ач холбогдол өгдгийг тэмдэглэлээ.

Энэ удаагийн айлчлалаар худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, залуучуд, спорт, геологи, ашигт малтмал, байгаль орчин, аж үйлдвэр зэрэг салбар, чиглэлээр  Засгийн газар болон байгууллага хоорондын 11 баримт бичигт гарын үсэг зурж буйг сайшаан тэмдэглэлээ.

Хэлэлцээний үеэр Монгол Улсын “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогыг Тажикистан Улсын “2030 он хүртэлх Үндэсний хөгжлийн стратеги”-тай уялдуулан, худалдаа, эдийн засаг, хөдөө аж ахуй, эрчим хүч, зам, тээвэр, логистик, байгаль орчин, боловсрол, соёл, аялал жуулчлал зэрэг салбарт хамтарсан төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх боломжтой гэдэгт санал нэгдэв.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Тажикистан Улс сэргээгдэх эрчим хүч, тэр дундаа усны эрчим хүчний салбарт Төв Азийн бүс нутагт тэргүүлэх байр суурь эзэлдгийг онцолж, энэ чиглэлээр боловсон хүчин бэлтгэх, туршлага солилцох зэргээр хамтран ажиллах боломжтойг тэмдэглэлээ.

Ногоон шилжилтийг дэмжих, уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх, эрчим хүчний интеграцчлалийг бэхжүүлэх чиглэлээр урт хугацааны хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхээр тохиролцлоо.

Зам, тээврийн салбарт тулгарч буй саад бэрхшээлийг арилгах, тээвэр, логистикийн дөт маршрут бий болгох боломж бүрдүүлэх чиглэлээр холбогдох яамд хамтран ажиллахаар боллоо.

Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын хувьд “Транзит Монгол” болон Тажикистаны “Транзит улс” стратегийг Төв Азийн бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөртэй уялдуулж, эдийн засаг, худалдааны эргэлтийг нэмэгдүүлэх эрмэлзлээ харилцан илэрхийллээ.

Хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй, тэр дундаа мал эмнэлгийн хамтын ажиллагааг идэвхжүүлж, салбарын эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр тохирлоо.

Монголын ноос, ноолуурыг Тажикистаны хөвөн, нэхмэлийн үйлдвэрлэлтэй уялдуулан нэмүү өртөг шингэсэн хамтарсан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломжтой гэдэгт санал нэгдэв.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, энэ оны 09 дүгээр сард Монгол Улсад зохион байгуулах “КАРЕК” хөтөлбөрийн Сайд нарын уулзалт нь бүс нутгийн хэмжээнд эдийн засгийн хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх, олон салбарыг хамарсан томоохон санаачилгуудын хэрэгжилтийг хангах суурь бүрдүүлэхэд ач холбогдолтойг онцолж, уг уулзалтад тажикистаны талыг өндөр түвшинд оролцохыг урилаа.

Айлчлалын хүрээнд Монгол, Тажикистаны Бизнес дугуй ширээний уулзалт зохион байгуулсан нь бизнес эрхлэгчдийн хэлхээ холбоог бэхжүүлэхэд ач холбогдолтой гэдэгт талууд санал нэгдлээ.

Монгол, Тажикистаны Бизнесийн зөвлөл байгуулж,  Монголын мах, ноос, ноолуур, арьс шир, Тажикистаны жимс, жимсгэнэ, нэхмэл эдлэлийг харилцан зах зээлдээ нийлүүлж эхлэхээр тохиролцлоо.

Төрийн тэргүүн нар Тажикистаны “Feel the friendship” брэндийг “Go Mongolia” брэндтэй уялдуулан аялал жуулчлалын салбарт хамтарсан төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, иргэдийн солилцоог дэмжих, биеийн тамир, соёл, урлаг, соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхийн төлөө буйгаа нотоллоо.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, хоёр улсын Засгийн газрын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн хүрээнд оюутан залуусыг харилцан сургах, нэн ялангуяа мал аж ахуй, усны эрчим хүч, усжуулалтын чиглэлээр нарийн мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэхэд хамтран ажиллах санал дэвшүүлэв.

Талууд НҮБ болон бусад олон улсын байгууллагын хүрээнд хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдлыг хангах, ялангуяа далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын эрх ашгийг бүс нутаг болон олон улсын тавцанд хамгаалах чиглэлээр идэвхтэй хамтран ажиллахаар тохиролцлоо.

Тажикистан нь “Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын олон улсын судалгааны төв”-ийн гишүүнээр нэгдсэн анхны улсуудын нэг болсныг Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх сайшаалаа.

Мөн Монгол Улсад ирэх сард зохион байгуулах НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-д тажикистаны талыг оролцохыг дахин урилаа.

Төрийн тэргүүн нар “Тэрбум мод”, “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал” болон Тажикистаны “Үндэсний ногоон хөгжлийн хөтөлбөр-2040”, “2030 он хүртэлх Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах үндэсний хөтөлбөр” зэрэг үндэсний санаачилгуудыг уялдуулах нь тогтвортой хөгжилд чухал хувь нэмэр оруулна гэдэгт санал нэгдлээ.