Айлчлалын хүрээнд хийгдэх гол ажлууд:

• “Стратегийн түншлэл”-ийг бэхжүүлнэ: Хоёр улсын Ерөнхийлөгч нар албан ёсны хэлэлцээ хийж, эдийн засаг, худалдаа, боловсрол, соёлын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх “Хамтарсан тунхаглал” байгуулна.
• Соёлын томоохон арга хэмжээ: Төрийн тэргүүн нар Берлин хотноо гарах “Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц” үзэсгэлэнг албан ёсоор нээнэ.
• Эдийн засаг, шинжлэх ухааны уулзалтууд: Айлчлалын өдрүүдэд “Монгол-Германы бизнес форум”, “Монгол-Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг”, соёлын солилцоо болон байгаль орчны эрдэм шинжилгээний хурлууд зохион байгуулагдана.
• Ойн арга хэмжээ: Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан олон улсын бага хурал болно.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын (УЦС) бүтээн байгуулалтын талбайд ажиллаж, төслийн явцад тулгарч буй асуудлуудыг газар дээр нь шийдвэрлэхээр боллоо.

Тус станцын барилга угсралтын ажил 2025 оны долоодугаар сард эхэлсэн бөгөөд өдгөө 40 гаруй хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг УИХ энэ оны тавдугаар сард баталснаар санхүүжилт саадгүй болж, бүтээн байгуулалт эрчимжжээ. Өдгөө талбайд дотоод, гадаадын 600 гаруй хүн ажиллаж байна. Станцыг анх 2030 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн ч ажил эрчимжсэн тул хугацаанаас нь өмнө дуусгах боломжтой гэдгийг төслийн нэгжийн ерөнхий инженер Ж.Лувсандандар хэлэв. Харин бүтээн байгуулалтыг саадгүй урагшлуулахын тулд түр горимоор оруулж ирсэн техник хэрэгслийг Монголд байлгах хугацааг сунгах хуулийн зохицуулалт болон гаалийн баталгаат агуулахын зөвшөөрлийг шийдвэрлэж өгөхийг төслийн багийнхан Ерөнхий сайдаас хүслээ.

Ерөнхий сайд Н.Учрал:

“Төлөвлөсөн хугацаанд, батлагдсан зураг төсөл, стандартын дагуу станцыг барьж дуусгах нь бидний зорилт. Засгийн газар холбогдох яам, агентлаг, орон нутгийн уялдаа холбоог хангаж, тулгамдсан асуудлыг шуурхай шийдвэрлэнэ” хэмээн илэрхийлэв.

Мөн тэрээр тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт, чанар, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг тогтмол хянахыг үүрэг болгоод, төслийн явцад байгаль орчны хамгаалал, усны нөөцийн зохистой ашиглалт болон орон нутгийн иргэдийн эрх ашгийг нэн тэргүүнд тавьж, ил тод мэдээлэхийг тэмдэглэлээ.

Төслийн ач холбогдол:

• Эрчим хүчний хараат бус байдал: Нийт 90 МВт суурилагдсан хүчин чадалтай тус станц ашиглалтад орсноор Баруун бүс болон Алтай-Улиастайн эрчим хүчний систем дотоодын найдвартай эх үүсвэртэй болж, улсын төсвөөс олгодог татаас буурна.
• Бүс нутгийн хөгжил: Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн, Буянт зэрэг суманд усалгаатай газар тариалан, үйлдвэрлэл хөгжих боломж бүрдэнэ.
• Байгаль орчин, аялал жуулчлал: Усан сан үүссэнээр орон нутгийн уур амьсгал, бэлчээрт эерэгээр нөлөөлж, загас үржүүлэг болон аялал жуучлалын бүс байгуулах нөхцөл бүрдэх юм.

Төрийн тэргүүний ХБНГУ-д 14 жилийн дараа хийх төрийн айлчлал Монгол, Германы боловсролын салбарын хамтын ажиллагааны 100 жилийн түүхт ойн хүрээнд болох юм.

Айлчлалын үеэр хоёр улсын Ерөнхийлөгч албан ёсны хэлэлцээ хийж, харилцаа, хамтын ажиллагааг харилцан ашигтай худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, шинжлэх ухаан, соёлын салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх асуудлаар ярилцана.

Мөн “Монгол Улс, ХБНГУ хоорондын Хамтарсан тунхаглал” байгуулж, “Стратегийн түншлэл”-ийг өргөжүүлэн бэхжүүлэх хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлээ тодорхойлно.

Төрийн тэргүүн нар Берлин хотноо гаргах “Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц” үзэсгэлэнгийн нээлтэд оролцоно.

Айлчлалын хүрээнд “Монгол-Германы бизнес форум”, “Монгол-Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг”, “Монгол ба монголын дараах үеийн Евроази дахь соёлын солилцоо, байгаль орчин” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний олон улсын бага хурал болно.

ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойн хүрээнд 2024 онд манай улсад төрийн айлчлал хийж, нийтлэг үнэт зүйлд суурилсан харилцааг ахиулж, “Стратегийн түншлэл”-д хүргэсэн юм.

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглаж байгаагаа мэдэгдэв

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио хэвлэлийнхэнд өгсөн мэдээлэлдээ: “Эрхүүгийн тахлын эсрэг судалгааны хүрээлэнд гарсан сэжигтэй тохиолдлыг бид анхааралтай ажиглаж байна. Хэрэв ийм төрлийн халдвар гадагш алдагдвал маш хурдан тархах эрсдэлтэй. Одоогоор сандрах шалтгаан байхгүй ч, үүнд маш сайн төвлөрч, хянах шаардлагатай” хэмээн Цагаан ордон болон Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төв (CDC)-тэй хамтран хянаж байгаагаа илэрхийлжээ

Монгол Улсын хил, нислэгийн хаалт болон хяналт шалгалт хэвийн үү?

Эрхүү хот нь Монгол Улсын хилтэй ойрхон оршдог бөгөөд Алтанбулаг боомт болон Улаанбаатар-Эрхүү чиглэлийн шууд нислэгээр иргэд олноор зорчдог тул манай улсын иргэдийн дунд сэрэмжлүүлэг, асуултууд үүсээд байна.

• Хил ба нислэг хэвийн үргэлжилж байна уу: Одоогийн байдлаар ОХУ болон Монгол Улсын зүгээс Алтанбулаг авто замын боомт болон “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлын Эрхүү-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгийг зогсоосон, хязгаарласан ямар нэгэн албан ёсны шийдвэр гаргаагүй байна. Тээвэрлэлт болон иргэдийн зорчих хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилж байгаа юм.
• Шинжилгээ, халуун шалгаж байгаа юу: Иргэдийн сошиал орчинд мэдээлж буйгаар Эрхүүгээс ирж буй онгоцны зорчигчид болон Алтанбулаг боомтоор нэвтэрч буй иргэдийг хилийн мэргэжлийн хяналт, эрүүл мэндийн байгууллагуудаас зайнаас халуун хэмжигч болон тандалтын багажаар шалгаж эхэлсэн байна.

Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон ХӨСҮТ-өөс уг асуудлаар хараахан албан ёсны анхааруулга, мэдэгдэл гаргаагүй байгаа ч, Ковид-19 цар тахлын сургамж байгаа тул хажуу бөөрөнд үүссэн биологийн эрсдэлт нөхцөлд хилийн тандалтыг чангатгах шаардлагатайг мэргэжилтнүүд сануулж байна. Уушгины тахал (Pneumonic plague) нь агаар дуслын замаар хүнээс хүнд маш хурдан халдварладаг тул иргэдийг амны хаалт зүүх, амьсгалын замын шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай эмнэлэгт хандахыг анхааруулж байна.

• NCAA буюу Америкийн Оюутны спортын холбооны 1-р дивизонд тоглосон анхны Монгол,
• Дэлхийн шилдэг залуусын “Nike Hoop Summit”-д уригдсан анхны Монгол,
• NBA-ын Зуны лигийн гэрээ байгуулж, талбайд гарсан анхны Монгол,
• NBA болон Хөгжлийн лиг (G-League)-ийн албан ёсны гэрээ байгуулсан анхны Монгол тоглогч боллоо.
  Мөрөөдлийн зүг дахиад нэг алхам

NBA-ын 30 баг бүгд өөрийн харьяа “G-League”-ийн багтай бөгөөд тэнд үндсэн лигт дуудагдаж, стандарт гэрээ авахын төлөө 500 гаруй шилдэг залуус бэлтгэлээ шавхан өрсөлддөг. Маш харгис, биеийн хүчний ширүүн тоглолттой, тоглогчид нь үндсэн лиг рүү орохын тулд туйлын “өлсгөлөн” байдаг энэ талбарт Майк тэдний нэг болж өрсөлдөх юм.
Хөгжлийн лигийн тоглогчдын жилийн дундаж цалин (ойролцоогоор 50,000 ам.доллар) нь дэлхийн бусад орнуудын лигтэй харьцуулахад бага боловч, залуус зөвхөн дэлхийн оргил цуглардаг NBA-д хөл тавих үе шат, зорилгынхоо төлөө энэхүү золиосыг гаргадаг байна.
Нэгэн Монгол хүү, нэгэн гэр бүл, цаашлаад нийт Монгол үндэстний хүсэл мөрөөдлийн түүчээ болсон Ш.Энхийн-Од зорилгодоо дахин нэг алхам ойртлоо. Түүнийг үргэлж дэмжиж, ар талыг нь найдвартай хариуцаж ирсэн гэр бүлд нь халуун баяр хүргэе. Бидний хамтдаа хийж буй сагсан бөмбөгийн аялал дуусаагүй, дөнгөж эхэлж байна. Монголчууд бид ирэх улиралд NBA-ын Хөгжлийн лигийг шимтэн үзэх цаг ирлээ.

Энэ удаагийн наадамд Монгол Улсаас спортын 34 төрөлд 209 тамирчин хурд хүч, ур чадвараа сорьсон юм. Монголын тамирчид жүдо бөхөд хамгийн өндөр амжилт үзүүлж, Казирбекийн Ёолк эрэгтэйчүүдийн 66 кг-ын жинд аалтан медаль хүртсэн бол Тэрбишийн Ариунзаяа 57 кг-д мөнгөн медаль хүртжээ. Мөн жүдо бөхийн төрөлд таван хүрэл медаль нэмэгдсэн байна. Тэмцээний явцад уламжлалт спортын төрлүүдээс гадна E-sport-ийн төрөл олон нийтийн анхаарлыг ихээхэн татлаа. Тодруулбал, цахим спортын “Mobile Legends: Bang Bang” (MLBB) төрөлд Монголын шигшээ баг хүчтэй өрсөлдөгчдийг буулган авсаар Азийн наадмын хүрэл медалийг эх орондоо авчирч, цахим спортын төрлөөр манай улсын баг тамирчид тивдээ шилдэг нь гэдгээ дахин баталлаа.

Энэ үеэр Ерөнхийлөгч Орхон аймаг нь Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд жинтэй хувь нэмэр оруулж, боловсрол, эрүүл мэнд, спорт, соёл урлаг, аж үйлдвэрийн томоохон төв болон хөгжиж буйг онцлон, аймгийн иргэдтэй уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлэв. Тэрбээр улсын хэмжээнд хэрэгжүүлж буй бодлого, үйл ажиллагаа, гадаад харилцаа болон нийгэм, эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар мэдээлэл өгч, “Тэрбум мод”, “Хүнсний хувьсгал”, “Цагаан алт”, “Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100”, “Эрүүл монгол хүн” зэрэг хөдөлгөөн, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүнг танилцууллаа. Тухайлбал, Монгол Улсын эдийн засаг 6.8 хувиар өсөж, нэг хүнд ногдох Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 7000 ам.долларыг давсан. Мөн худалдаа, хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж, гадаад валютын нөөц 7 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна. Энэ онд 745 мянган тонн үр тариа, ургац хураан авсан

Төгсгөлд нь тэрбээр цаашид бүх шатанд сахилга, хариуцлагыг чангатгаж, ёс зүйг эрхэмлэн, төр, засаг, ард иргэд ололт амжилтаа бататган, эв нэгдлээ эрхэмлэж, эх орноо хөгжүүлэхийн төлөө хамтдаа хичээн зүтгэхийг уриаллаа.

Орхон аймаг 2002 оноос хойш улсын төсөвт орлого төвлөрүүлж, өрсөлдөх чадвар, засаглалын үр ашгаараа 21 аймгаа тэргүүлдэг. Улсын Дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 6.5, хангайн бүсийн 48.6 хувийг бүрдүүлж, 2002 оноос хойш 14 дэх удаагаа нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлтээр улсдаа манлайлжээ. Эрдэнэт хот байгуулагдсаны түүхт 50 жилийн ойн хүрээнд улс, орон нутаг болон “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын санхүүжилтээр 345 тэрбум төгрөгийн өртөг бүхий 234 төсөл, арга хэмжээ хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал 13.6 км авто зам, газар доорх инженерийн шугам сүлжээг үе шаттай шинэчилж, хотоо бүхэлд нь гэрэлтүүлэн, орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр Даваат, Булагт, Оюутын дэд станцыг ашиглалтад оруулсан тухай аймгийн Засаг дарга Б.Зоригтбаяр танилцууллаа. Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд “Ногоон Эрдэнэт” хөтөлбөр хэрэгжүүлж, 6 орчим сая мод тарьж ургуулаад байна.

Өвлийн дугуй нь цас мөстэй замд барьцалдах чадвар сайтай. Бусад төрлийн дугуйтай харьцуулахад халтиргаатай замд автомашины зогсох чадварыг 30-40 хувиар нэмэгдүүлдэг.

Мөн өвлийн дугуйн арзгар хээ, ховил нь цастай замд туулах чадварыг сайжруулдаг.

Зуны дугуй нь хүйтнийг тэсвэрлэх чадвар муутай бөгөөд хөлдөх, халтирах эрсдэлтэй. Ингэснээр зам тээврийн осол ихээр гарах нөхцөл бий болдог тул өвлийн бэлтгэлийг сайтар хангаж замын хөдөлгөөндөө анхаарал болгоомжтой оролцохыг зөвлөлөө. 

Тодруулбал, есдүгээр сарын 16-ны өдөр холбогдох байгууллагуудын шалгалтаар “мөс” гэх нэршилтэй, 1 кг 35 грамм сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хураан авчээ.

Уг хэмжээ нь ойролцоогоор 10 мянган хүний нэг удаагийн хэрэглээний хэмжээтэй тэнцэх аж. Хэрэгт холбогдуулан яллагдагчдад цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, мөрдөн шалгах ажиллагааг үргэлжлүүлж байна. Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг улсын хилээр хууль бусаар нэвтрүүлсэн тохиолдолд 5-12 жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэхээр заасан байдаг. Цагдаагийн байгууллагаас мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар худалдан борлуулах, тээвэрлэх, дамжуулах, улсын хилээр нэвтрүүлэх зэрэг гэмт хэрэгт оролцохгүй байхыг иргэдэд анхаарууллаа.